Fernand Stiernet

Het portret van Fernand Stiernet is te bekijken in onze fotogalerij Architectenportretten

Fernand Stiernet werd geboren in Sint-Gillis op 10 juni 1885 in een familie die afkomstig was uit Glabais (Waals Brabant).

Nog student neemt hij in februari 1902 dienst in het Belgisch leger voor een periode van acht jaar. Tijdens zijn tijd onder de wapens ontstaat blijkbaar bij hem een aantrekking voor architectuur en verzekeringen. Hij verdiept zijn kennis door een passage bij de Technische Instructie- en bijscholingsschool van de infanterie. Hij bekomt een onbeperkt verlof in 1909 en verlaat het jaar daarop de actieve dienst met de graad van reserveonderluitenant.

De eerste gebouwen die op de gevel ‘F. Stiernet’ getekend zijn bevinden zich in Etterbeek en zijn gejaartekend 1908 : drie huizen naast elkaar in de Chambérystraat (nummers 43, 45 en 47). Het jaar daarop bouwt hij op het nummer 20 van de de Gerlachestraat 20 een huis met atelier voor de kunstschilder Jules Versichel, en in 1910 legt hij de laatste hand aan een woning in de Generaal Capiaumontstraat (nummer 89) en start er een dubbelwoonst aan de nummers 34 en 36, die het jaar 1911 op de gevel krijgen. Al deze huizen bevinden zich in Etterbeek, niet ver van de kazernen.

Ondertussen begint hij zijn handtekening te plaatsen op gevels van verscheidene huizen in Vorst, in de Oscar Van Goidtsnovenlaan (tussen 1909 en 1914, een twaalftal), in de Everardstraat (1911 en 1912) in de Alexandre Bertrandlaan (1912), en de Wapenrustingslaan (1914), allen straten die uitgeven op het Hoogte Honderdplein. Omdat hij in die periode in de registers niet als architect, maar als bediende of verzekeringsagent voorkomt, is het waarschijnlijk dat hij aangeworven is door de Société Anonyme des Villas de Forest. Deze vennootschap is opgericht door de bankier Alexandre Bertrand (1846-1920), eigenaar van de gronden rond de zogenaamde Hoogte Honderd, het hoogste punt van Brussel. Via deze vennootschap, opgericht met zijn broer, zoon en schoonzoon, heeft Bertrand zijn uitgebreid domein willen verkavelen door het aanleggen van verscheidene straten en lanen rond een plaats waar een kerk moet rijzen. Het is in die straten en lanen dat men de huizen met signatuur van Stiernet vindt. Het is mogelijk dat de werkgever van Stiernet deze toelaat zijn handtekening te plaatsen op de gevels van de huizen die hij tekent.

Zoals bij zo vele architecten van zijn generatie, brengt de Eerste Wereldoorlog radicaal stilstand aan een beroepsloopbaan die veelbelovend leek[1]. Als reserveofficier vervoegt Fernand Stiernet het leger[2] onmiddellijk bij het uitbreken van het conflict. Na drie maanden aan het Belgisch front, dat zich door de ongenaakbare vooruitgang van het Duitse leger zonder ophouden moet terugtrekken naar het noorden en het westen van het land , bevinden Stiernet en zijn  troepen zich op 10 oktober 1914 in Koewacht, een gehucht verdeeld over drie gemeenten: twee Belgische en een Nederlandse. Enkele meters over de Belgisch-Nederlandse grens worden zij diezelfde dag nog geïnterneerd. Dit is de term voor het lot dat door Nederland ten gevolge van internationale overeenkomsten voorbehouden wordt aan elke Belgische of Duitse militair die zich op het grondgebied bevindt van dit land dat tijdens de Grote Oorlog neutraal was. Zoals duizenden andere[3], brengt Stiernet vier jaar door opgesloten in een kamp voor Belgische soldaten, in Amersfoort, bij Utrecht. Hij wordt pas op 23 december 1918 gerepatrieerd. Zijn actieve dienst bij het leger eindigt in oktober 1919, maar hij krijgt zijn officieel eervol ontslag uit het leger pas op datum van 15 februari 1922, met graad van kapitein-commandant.

Als architect moet Fernand Stiernet terug van nul vertrekken, op een ogenblik dat vele heropbouwwerken of oorlogsschadestudies, waaraan vele van zijn confraters zich node hebben moeten wijden, uitgedeeld zijn. Hij vestigt zich gedurende enkele maanden in Schaarbeek, daarna, vanaf 1925, in Koekelberg, aan de Vrijheidslaan. Hij begint veel te werken als deskundige voor de verzekeringsmaatschappij Royale Belge.

Hij blijft echter bouwen en krijgt nog prestigieuze opdrachten toegewezen. Zo verwezenlijkt hij in 1929, voor rekening van de zakenman Jean Buzon[4], in de Opaalwijk de imposante villa met bijgebouwen, aan het de Jamblinne de Meuxplein nummers 3 tot 5. Het beeldhouwwerk van de gevel is van de hand van de beeldhouwer-decorateur Paul Colleye[5].

Omdat zijn werk als deskundige raadgever voor de hypotheekleningen van de Royale Belge  steeds meer omvang neemt – hij reist het hele land af – vertrouwt hij zijn bouwactiviteiten geleidelijk aan meer en meer toe aan zijn hoofdmedewerker, de architect Armand Becht[6].

In 1949 gaat hij in Wemmel wonen maar blijft onvermoeibaar voor de Royale Belge werken tot zijn 85ste verjaardag. Hij overlijdt in Wemmel op 3 oktober 1976.

Pierre Dangles, maart 2012, eerste herziening mei 2012



 [1] Van Stiernet zijn nog twee huizen in Ukkel (1911) gekend, en een in Woluwe (1911). Tegenwoordig zijn een dertigtal huizen van voor de Grote Oorlog van zijn hand geïnventariseerd. Dit is een vrij aanzienlijk aantal over een periode van zes jaar, gedurende dewelke, zeker tussen 1908 en 1910, Stiernet zijn activiteiten als architect en verzekeringsagent combineerde met zijn militaire carrière.
[2] Hij wordt reserveluitenant benoemd bij het Derde Jagers te voet bij een vesting. (“3e Chasseurs à pied de forteresse”).
[3] Historici halen meestal het cijfer aan van 32.000 Belgische soldaten die tijdens de Eerste Wereldoorlog in de Nederlandse kampen geïnterneerd werden.
[4] Mijn collega-rubriekschrijver, de historicus Pierre Blanche, bereidt een artikel voor over Jean Buzon voor het websitegedeelte Bekende bewoners van de wijk.
[5] Mijn collega-rubriekschrijver, Pierre de Thaille, signaleert me opzoekingen te verrichten met het oog op een artikel over Paul Colleye voor het websitegedeelte Beeldhouwers van de wijk.
[6] De architect-landmeter-deskundige inzake onroerend goed Armand Becht was actief in Brussel van eind jaren 1920 tot de jaren 1960.. Naast zijn werk bij Stiernet, had hij zijn eigen kantoor in Oudergem, eerst Waversesteenweg 1411, later 1540 en uiteindelijk Vogelzanglaan 181.

Fin de commentaires/ Einde van opmerkingen